ગુજરાતભરના આગાહીકારો દર વર્ષે ચોમાસા વિશે આગાહીઓ આપે છે. આજે જૂનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટી ખાતે 32મો વર્ષ વિજ્ઞાન પરિસંવાદ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સેમિનારમાં રાજ્યભરના વિવિધ હવામાન વિશ્લેષકોએ વર્ષ 2026 ના ચોમાસા વિશે પોતાની મહત્વપૂર્ણ આગાહીઓ રજૂ કરી હતી. આ વર્ષે, આગામી ચોમાસાનો અંદાજ ગ્રહ નક્ષત્રો, હોળી અને અખાત્રીય પવનો, પશુ-પક્ષીઓના વર્તન અને વનસ્પતિ લાક્ષણિકતાઓ જેવી પરંપરાગત પદ્ધતિઓના આધારે કરવામાં આવ્યો છે.
આગામી ચોમાસાની શરૂઆત અંગે, એવું તારણ કાઢવામાં આવે છે કે મે મહિનાના અંતમાં અરબી સમુદ્રમાં હવાનું દબાણ બનવાને કારણે પૂર્વ-ચોમાસાની પ્રવૃત્તિ શરૂ થશે. જૂનના પ્રારંભમાં અથવા બીજા અઠવાડિયામાં પહેલો વાવણી વરસાદ પડી શકે છે. જ્યારે સમગ્ર ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં વાવણી માટે યોગ્ય સાર્વત્રિક વરસાદ જૂનના ચોથા અઠવાડિયા સુધીમાં પૂર્ણ થવાની સંભાવના છે. ચોમાસા દરમિયાન ભારે વરસાદ અને મજબૂત સિસ્ટમોને કારણે, ક્યાંક પૂર અને તોફાની હવામાનની સ્થિતિ પણ આવી શકે છે. જોકે, હવામાન પરિવર્તન અને અલ-નીનોની અસરને કારણે, ઓગસ્ટ અથવા શ્રાવણ-ભાદરવા મહિનામાં વરસાદની અછત હોઈ શકે છે અને હવામાન ગરમ રહેશે.
વરસાદ વિજ્ઞાન બોર્ડના અધિકારી એન.બી. જાદવે જણાવ્યું હતું કે સંસ્થા છેલ્લા 32 વર્ષથી આ પ્રકારની ઘટનાનું આયોજન કરી રહી છે અને આ વર્ષે લગભગ 47 આગાહી કરનારાઓના લેખિત અવલોકનો મેળવીને એક પુસ્તિકા તૈયાર કરવામાં આવી છે. એન.બી. જાદવે સરેરાશ નિષ્કર્ષ આપ્યો કે વર્ષ 2026 નું ચોમાસુ લગભગ 56 દિવસ લાંબું અને 10 થી 12 વર્ષ (લગભગ 75 ટકા) રહેશે. આ વર્ષ ચોમાસુ રહેશે. એટલે કે, કેટલીક જગ્યાએ સારો વરસાદ પડશે અને અન્ય જગ્યાએ ઓછો વરસાદ પડશે. સિઝનના અંતિમ તબક્કા અંગે, એવો અંદાજ છે કે વરસાદનો છેલ્લો રાઉન્ડ ઓક્ટોબરના મધ્યમાં અથવા દિવાળીની આસપાસ આવી શકે છે. જે ઉભા પાકને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જો કે, પાછળથી આવતા વરસાદથી કુવાઓ અને ડેમ રિચાર્જ થશે, જેનાથી શિયાળુ પાકને ફાયદો થશે. સંયુક્ત નિષ્કર્ષ એ છે કે આખું ચોમાસુ ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં સત્તાવાર રીતે વિદાય લેશે.
આગાહીકાર રમણીકભાઈ વામજાએ જણાવ્યું હતું કે હું 35 વર્ષથી ખગોળશાસ્ત્રને આ વરસાદની આગાહી આપી રહ્યો છું. પીગળવું એ કુદરતી બાબત છે. હાલની વરસાદની સ્થિતિ. પછી હું 22 મુદ્દાઓ પર વરસાદની આગાહી આપું છું. આવનારું વર્ષ સારું રહેવાનું કારણ… એ છે કે 2025 ના હાથી નક્ષત્રમાં ગાજવીજ અને વીજળી સાથે વરસાદ પડ્યો હતો અને શરદ પૂનમના દિવસે પણ ચોક્કસ માત્રામાં વરસાદ રાખવામાં આવ્યો છે. થાળી પવન રાખવામાં આવ્યો છે. તે સમયે, વધુ પડતો ભેજ હતો, તેથી વર્ષ સારું રહેશે. આ વર્ષે મેં ઘણા લોકોને કહ્યું છે કે યુદ્ધના ઘંટ વાગશે, સફેદ વસ્તુઓ મોંઘી થશે અને ભારે ગરમી પડશે, મેં આ પહેલા પણ આપ્યું છે, હજુ પણ ગરમી રહેશે તેનું કારણ એ છે કે બે ચંદ્રગ્રહણ અને બે સૂર્યગ્રહણ આવી રહ્યા છે, તેથી સૂર્યગ્રહણ અને ચંદ્રગ્રહણ હજુ પણ ઓગસ્ટ મહિનામાં જ આવશે. ત્યારે પણ, કોઈપણ નવા કે જૂના દેશમાં, ખૂબ જ ભારે વરસાદ, તોફાન, આવી ઘટનાઓ બનતી રહેશે અને આ વર્ષે ચાર સ્તંભ છે – ચૈતર, વૈશાખ અને જેઠ, અષાઢ… આપણે જોઈએ છીએ કે, આ વખતે ખેડૂતો માટે મોડા વરસાદને કારણે, પાકને પાણીમાં નુકસાન થશે અને આ વર્ષે ખેડૂતો માટે વાવણીની તારીખો: 17-6, 20-6, 27-6 સમગ્ર સોરઠમાં વાવણી કરવામાં આવશે. ખેડૂતો માટે વર્ષ સારું છે.
વેપારીઓ માટે ભયંકર મંદી રહેશે. કારણ એ છે કે જ્યારે ચંદ્ર અને સૂર્યગ્રહણ થશે, ત્યારે ખેડૂતો માટે ભયંકર મંદી રહેશે. વાવાઝોડા વધશે. સફેદ વસ્તુઓ પર આવી ઘટનાઓ બનશે અને જુલાઈ મહિનામાં, બંદરો પર ભારે વરસાદ થશે. 50 થી 55 ઇંચ વરસાદ પડશે. 25-5 થી 1-6 સુધી, રોહિણી નક્ષત્રમાં પવન સાથે ગાજવીજ અને વરસાદ થશે. અને 2-10 સુધી, હાથિયા નક્ષત્રમાં પવન અને વાવાઝોડા સાથે વરસાદ થશે. ૧૧-૧૦-૨૦૨૬ ની અંદર એટલે કે નોરતામાં પણ વરસાદ પડશે. ખેડૂતો માટે સાવધાન રહો, ખેડૂતો માટે વર્ષ સારું છે, કંઈ અપેક્ષા રાખશો નહીં, મને કંઈ અપેક્ષા નથી. પીગળવું એ કુદરતી બાબત છે.
પાટણવાવથી આવેલા આગાહીશાસ્ત્રી રજનીકાંત લાલાણીએ જણાવ્યું હતું કે આગામી ૨૫ મે ૨૦૨૬ થી ૨૯ મે ૨૦૨૬ દરમિયાન અરબી સમુદ્રમાં પ્રવાહને કારણે હવાનું દબાણ સર્જાશે. જેના કારણે ચોમાસા પહેલાની પ્રવૃત્તિ અને વાદળો શરૂ થશે. આ સમયગાળા દરમિયાન લોકોને ગરમીથી થોડી રાહત મળશે અને ચક્રવાત સાથે અહીં-ત્યાં વરસાદના ઝાપટા પડી શકે છે. જોકે, આ ચક્રવાતને તોફાન ન કહી શકાય, પરંતુ ચક્રવાતી પવન સાથે તેને વરસાદની શરૂઆત માનવામાં આવશે. ચોમાસાની પહેલી વાવણી ફક્ત જૂનની શરૂઆતમાં જ જોવા મળશે. પહેલો વાવણીનો વરસાદ ૬ જૂનથી ૧૧ જૂન દરમિયાન થશે, જેમાં અંદાજે ૩ ઇંચ કે તેથી ઓછો વરસાદ પડી શકે છે. ત્યારબાદ, ૧૭ જૂનથી ૨૬ જૂન દરમિયાન સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ગુજરાતમાં વાવણી લાયક સાર્વત્રિક વરસાદ થવાની સંભાવના છે. આ સમયગાળા દરમિયાન સમગ્ર ગુજરાતમાં વાવણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થશે. જામનગર, ખંભાળિયા, જૂનાગઢ, અમદાવાદ અને કચ્છ સહિતના તમામ વિસ્તારોમાં ૨૦ ઇંચ સારો વરસાદ પડી શકે છે.

