લગ્નના ૨-૩ વર્ષ સુધી નથી જોઈતું બાળક? નવદંપતીઓ માટે કયું ગર્ભનિરોધક સાધન છે બેસ્ટ, ડૉક્ટરે આપી સાચી સલાહ!

આ પરિસ્થિતિમાં શું કરવું? (તબીબી અને એક્સપર્ટ સલાહ)

લગ્ન પછી તરત જ બાળક ન જોઈતું હોય તેવા કપલ્સ માટે તબીબી વિજ્ઞાનમાં ઘણા સુરક્ષિત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે. તમારા પ્રશ્નોના સરળ જવાબો અહીં છે:

૧. શું પ્રથમ દિવસથી જ સાધન વાપરવું પડે?

હા, બિલકુલ. જો તમે લગ્નના પ્રથમ દિવસથી જ ગર્ભધારણ (Pregnancy) રોકવા માંગો છો, તો તમારે પ્રથમ સંબંધથી જ ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ કરવો પડશે. સ્ત્રી શરીરમાં ઓવ્યુલેશન (અંડબીજ મુક્ત થવાની પ્રક્રિયા) ગમે ત્યારે થઈ શકે છે, તેથી પ્રોટેક્શન વિના સંબંધ બાંધવાથી ગર્ભ રહી જવાનું જોખમ હંમેશા રહે છે.

૨. નવદંપતીઓ માટે કયા સાધનો શ્રેષ્ઠ છે?

નવા લગ્ન કરનારા કપલ્સ માટે મુખ્યત્વે બે વિકલ્પો સૌથી વધુ સુરક્ષિત અને લોકપ્રિય માનવામાં આવે છે:

• કંડોમ (Condoms) – સૌથી સરળ અને સુરક્ષિત:
  • કેમ શ્રેષ્ઠ છે?: આનો કોઈ આડઅસર (Side Effects) નથી હોતી. તે માત્ર અનિચ્છનીય ગર્ભ જ નથી રોકતું, પરંતુ સેક્સ્યુઅલી ટ્રાન્સમિટેડ ઇન્ફેક્શન (STIs) સામે પણ રક્ષણ આપે છે. નવા કપલ્સ માટે આ પ્રથમ પસંદગી હોવી જોઈએ.
• ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ (Oral Contraceptive Pills):
  • કેમ શ્રેષ્ઠ છે?: જો કપલ કંડોમ વાપરવા ન માગતું હોય, તો સ્ત્રી રોજ લેવાની ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ (જેમ કે સાહેલી, માલા-ડી વગેરે) શરૂ કરી શકે છે.
  • નોંધ: આ ગોળીઓ શરૂ કરતા પહેલા એકવાર ગાયનેકોલોજિસ્ટ (લેડી ડૉક્ટર) ની સલાહ લેવી ખૂબ જ જરૂરી છે, જેથી તમારી હેલ્થ હિસ્ટ્રી મુજબ યોગ્ય ટેબ્લેટ પસંદ કરી શકાય.

૩. કયા સાધનોથી અત્યારે બચવું જોઈએ?

લગ્ન પછી તરત જ જેમણે હજુ એક પણ બાળક નથી જણ્યું, તેમણે કૉપર-ટી (Copper-T) કે આઈયુડી (IUD) જેવા લાંબા ગાળાના સાધનો ડૉક્ટરની ખાસ સલાહ વિના ન મૂકાવવા જોઈએ. તેમજ ઇમરજન્સી પિલ્સ (આઈ-પિલ વગેરે) નો ઉપયોગ નિયમિત ગર્ભનિરોધક તરીકે ક્યારેય ન કરવો, કારણ કે તે હોર્મોન્સનું સંતુલન બગાડે છે.

યાદ રાખો: ફેમિલી પ્લાનિંગ એ બંને પાર્ટનરની સહમતિ અને સમજદારીનો વિષય છે. લગ્ન પહેલા કે લગ્ન પછી તરત જ કોઈ સારા ગાયનેકોલોજિસ્ટની મુલાકાત લઈને કાઉન્સેલિંગ કરાવવું તમારા ભવિષ્ય અને સ્વાસ્થ્ય બંને માટે બેસ્ટ રહેશે.