પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવને કારણે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ઇંધણના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે, પરંતુ હવે આ વલણ ધીમું થવાની ધારણા છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇરાન સાથે ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર અને ટોલ વિના હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાની જાહેરાત કર્યા પછી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.
રવિવારે મોડી રાત્રે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ૩.૯ ટકા ઘટીને $૮૪ પ્રતિ બેરલ થયું, જ્યારે યુએસ ક્રૂડ ૪.૮ ટકા ઘટીને લગભગ $૮૧ પ્રતિ બેરલ થયું. માર્ચ પછી આ સૌથી નીચું સ્તર છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ શા માટે આટલું મહત્વપૂર્ણ છે?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એક વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ છે જેના દ્વારા વિશ્વના મોટાભાગના તેલ શિપમેન્ટ પસાર થાય છે. ફેબ્રુઆરીના અંતમાં અમેરિકા અને ઇઝરાયલી દ્વારા ઇરાન પર હુમલા પછી તે બંધ કરવામાં આવ્યું છે. એક ઈરાની સાંસદના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક વાણિજ્યિક જહાજો આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થવા માટે સરેરાશ $૨ મિલિયન ચૂકવતા હતા.
નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી હતી કે જો સ્ટ્રેટમાં અવરોધ ચાલુ રહેશે, તો તેલના ભાવ $૧૦૦ ના મધ્ય સુધી પહોંચી શકે છે, અને યુએસમાં ગેસોલિનના ભાવ રેકોર્ડ સ્તર સુધી પહોંચી શકે છે. આ જ કારણ છે કે દુનિયા બંને દેશો વચ્ચેના કરારની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહી હતી, જે આખરે પૂર્ણ થયો. ટ્રમ્પે કરાર પૂર્ણ થવાની જાહેરાત કરતા જ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો.
આનાથી ભારતને શું ફાયદો થશે?
ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતના 85% થી વધુ આયાત કરે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલવાથી ભારતના આયાત બિલ અને પરિવહન ખર્ચમાં ઘટાડો થશે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ના ભાવ પર અસર
ભારતના પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું હતું કે આગામી મહિનાઓમાં તેલ અને ગેસ બંનેના ભાવમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના યુદ્ધને કારણે, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં આશરે 8-8.5%નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. હવે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ હવે $80 ની નજીક પહોંચી ગયા છે, તેથી કંપનીઓ ટૂંક સમયમાં પ્રતિ લિટર ₹3-₹5 નો ઘટાડો કરી શકે છે. જોકે, આ અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર વાત કહી શકાતી નથી. તેવી જ રીતે, રસોઈ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ ઘટાડો થઈ શકે છે.

