અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ ખૂબ જ ખતરનાક તબક્કે પહોંચી ગયા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વચગાળાના શાંતિ કરારને સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત કરવાની જાહેરાત કર્યાના થોડા કલાકો પછી, અમેરિકાની સેનાએ ઈરાન પર મોટા પાયે હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (સેન્ટકોમ) અનુસાર, આ નવીનતમ લશ્કરી કાર્યવાહીનો ઉદ્દેશ્ય હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાનો અને ઈરાનની આક્રમક ક્ષમતાઓને સંપૂર્ણપણે નબળી પાડવાનો છે. આ ઘાતક હુમલાથી ખાડી દેશોમાં યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે અને ઈરાને અમેરિકાને ખુલ્લેઆમ પરિણામોની ચેતવણી આપી છે.
દક્ષિણપૂર્વ ઈરાનમાં ઈરાન શહર એરપોર્ટ પર એક મોટો હુમલો થયો છે. ઈરાનની રાજ્ય સમાચાર એજન્સી, IRNA અનુસાર, આ હુમલામાં એક ફાયર ફાઇટરનું મોત થયું છે. આ ઘટના બાદ સમગ્ર પ્રદેશમાં સુરક્ષા દળો હાઈ એલર્ટ પર છે. આ ઘાતક હુમલા પહેલા જ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કરી દીધું હતું કે ઈરાન સાથે વધુ કોઈ વાટાઘાટો થશે નહીં.
આ ઈરાની શહેરોમાં વિનાશ
ઈરાનનો સમગ્ર દક્ષિણ દરિયાકાંઠો વિસ્તાર અમેરિકાના હુમલાઓથી હચમચી ગયો છે. ઈરાનની રાજ્ય સમાચાર એજન્સી અનુસાર, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીથી લઈને ઓમાનના અખાત સુધીના અનેક શહેરોમાં શ્રેણીબદ્ધ શક્તિશાળી વિસ્ફોટો સંભળાયા, જેમાં બુશેહર, સિરિક, અબુ મુસા ટાપુ, જસ્ક ટાપુ અને ચાબહારનો સમાવેશ થાય છે. ઈરાનના સૌથી મોટા અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ બંદર શહેર, બંદર અબ્બાસમાં ઓછામાં ઓછા આઠ મોટા વિસ્ફોટ થયા, જેના કારણે તેની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી સક્રિય થઈ ગઈ. આ ઉપરાંત, ચાબહાર અને કોનારાક જેવા વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ શહેરોમાં આશરે 10 વિસ્ફોટ નોંધાયા. આ હુમલાઓને કારણે ઘણા શહેરોમાં સંપૂર્ણ વીજળી ગુલ થઈ ગઈ અને દરિયાઈ ટ્રાફિક નિયંત્રણ ટાવરોને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું.
ટ્રમ્પે નાટો સમિટમાં ચેતવણી આપી
નાટો સમિટમાં હાજરી આપી રહેલા ટ્રમ્પે યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકી સાથે મુલાકાત કરતા પહેલા પત્રકારો સાથે વાત કરી. ત્યાં, તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે તેઓ ઈરાનને ટૂંકી ચેતવણી આપી રહ્યા છે અને આજે રાત્રે “ખૂબ જ ગંભીર હુમલો” નિકટવર્તી છે. ટ્રમ્પના નિવેદનના થોડા કલાકો પછી, યુએસ ફાઇટર જેટ અને મિસાઇલોએ ઈરાનના દક્ષિણ કિનારાને નિશાન બનાવવાનું શરૂ કર્યું.
અમેરિકાનો ગુસ્સો શા માટે ભડક્યો છે?
આ સમગ્ર વિવાદનું મૂળ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વાણિજ્યિક જહાજો પર થયેલા હુમલા છે. ગયા મંગળવારે, આ દરિયાઈ માર્ગે પસાર થતા ત્રણ મોટા માલવાહક જહાજો પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકાએ ઈરાનને સીધો જવાબદાર ઠેરવ્યો છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોમાં નાગરિક ક્રૂ અને જહાજો પર બિનજરૂરી હુમલાઓ માટે યુએસ લશ્કર ઈરાનને સંપૂર્ણપણે જવાબદાર માને છે. યુએસ કહે છે કે વિશ્વના તેલ પુરવઠાનો પાંચમો ભાગ આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે, જેના કારણે આ માર્ગને સુરક્ષિત રાખવો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
ઈરાને મોટા બદલાની ધમકી આપી છે
બીજી તરફ, ઈરાન પણ આ યુએસ કાર્યવાહી સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી. ઈરાનની ટોચની સુરક્ષા સંસ્થા સાથે સંકળાયેલી સમાચાર એજન્સી નૂરન્યૂઝે લશ્કરી સૂત્રોને ટાંકીને દાવો કર્યો છે કે તેહરાન આ હુમલાનો બદલો લેવા માટે વ્યાપક તૈયારીઓ કરી રહ્યું છે. ઈરાની લશ્કર મધ્ય પૂર્વમાં યુએસ લશ્કરી થાણાઓ પર મોટા અને વિનાશક હુમલાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે પણ અમેરિકા પર જૂના કરારોનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.
વૈશ્વિક બજાર પર અસર
યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેના આ નવા યુદ્ધની સીધી અસર વિશ્વભરના ઊર્જા બજારો પર પડી રહી છે. યુએસ હુમલાના સમાચાર મળતાની સાથે જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 1 ડોલરથી વધુ વધીને 79.28 ડોલર થઈ ગયા. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આગામી દિવસોમાં આ તણાવ વધુ વધશે, તો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ફરી એકવાર આસમાને પહોંચી શકે છે, જેનાથી વિશ્વભરમાં ફુગાવાનું નવું સંકટ ઉભું થવાની સંભાવના છે.

