અમેરિકાએ ઈરાનને તેનું તેલ વેચવા માટે એક ખાસ લાઇસન્સ (પ્રતિબંધો માફી) આપ્યું હતું, જે હવે રદ કરવામાં આવ્યું છે. ગયા જૂનમાં, યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે ઈરાનને જનરલ લાઇસન્સ X જારી કર્યું હતું. આ હેઠળ, ઈરાનને આગામી 60 દિવસ માટે, 21 ઓગસ્ટ સુધી, વિશ્વને તેનું તેલ કાયદેસર રીતે વેચવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
દરમિયાન, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વાણિજ્યિક તેલ ટેન્કરો પર હુમલો અને રાત્રે અમેરિકાની બદલાની કાર્યવાહી બાદ, લાઇસન્સ રદ કરવા માટે એક નવો આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો છે. આનો અર્થ એ થયો કે ઈરાન પાસેથી કોઈ નવા સોદા કે તેલ લોડિંગ શક્ય બનશે નહીં.
ભારતની ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદવાની યોજના હતી
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકાએ લાઇસન્સ રદ કરવાનો નિર્ણય જાહેર કર્યો તે પહેલાં, ભારતીય રાજ્ય માલિકીની રિફાઇનરીઓ ઈરાની ક્રૂડ ઓઇલનું માર્કેટિંગ કરતા વેપારીઓ સાથે વાતચીત કરી રહી હતી. ભારતને આશા હતી કે જો અમેરિકા ઈરાનને તેની તેલ વેચાણ માફી લંબાવશે અથવા પ્રતિબંધો હળવી કરશે, તો તે તેલ ખરીદી સાથે આગળ વધી શકશે. તાત્કાલિક ખરીદી શક્ય નહોતી કારણ કે ભારતીય રિફાઇનરીઓએ મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વચ્ચે પુરવઠો સુરક્ષિત કરવાના પ્રયાસમાં ઓગસ્ટ સુધી શિપમેન્ટ કરાર કરી લીધા હતા.
આગળ શું છે?
ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ પર ફરીથી પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા બાદ, યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે કંપનીઓને 17 જુલાઈ, 2026 સુધીનો સમય આપ્યો છે. આ દરમિયાન, કંપનીઓને ઈરાની રિફાઈનરીઓ સાથે ચાલી રહેલા સોદા અને નાણાકીય વ્યવહારો પૂર્ણ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. આ તારીખ પછી, કોઈપણ ઈરાની બંદર પરથી ક્રૂડ ઓઈલ લોડ કરવામાં આવશે નહીં. ભારત પાસે ઈરાનથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત ફરી શરૂ કરવાની તક હતી, પરંતુ તે તક હવે ગુમાવી દેવામાં આવી છે.
જોકે, એ સદભાગ્ય છે કે ભારતીય રિફાઈનરીઓ, જે યુએસ છૂટછાટો પર આધાર રાખે છે, તેમણે ઈરાનથી તેલ ખરીદવા માટે માત્ર વાટાઘાટો શરૂ કરી હતી, અને કોઈ મોટી ચુકવણી કે સોદા થયા ન હતા. જો આવું થયું હોત, તો ભારતને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું હોત.

