સવારની ચાથી લઈને મીઠાઈ સુધી, ભારતમાં લગભગ દરેક ઘરમાં દૂધનો ઉપયોગ થાય છે. દાયકાઓથી, દૂધને સ્વસ્થ આહારનો આવશ્યક ભાગ માનવામાં આવે છે. બાળકોથી લઈને વૃદ્ધો સુધી, દરેક વ્યક્તિ તેનું સેવન કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દરરોજ દૂધ પીવાથી હાડકાં મજબૂત થાય છે. પરંતુ એક પ્રશ્ન વારંવાર ઉદ્ભવે છે: ગાયનું દૂધ સારું છે કે ભેંસનું દૂધ, અને કયામાં વધુ પ્રોટીન હોય છે?
ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અનુસાર, 100 મિલી ગાયના દૂધમાં આશરે 3.2 ગ્રામ પ્રોટીન હોય છે, જ્યારે 100 મિલી ભેંસના દૂધમાં આશરે 4.5 ગ્રામ હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે પ્રોટીનની દ્રષ્ટિએ ભેંસનું દૂધ આગળ છે. જો કે, ભેંસના દૂધમાં વધુ પ્રોટીનનું પ્રમાણ દરેક માટે યોગ્ય પસંદગી ન હોઈ શકે.
કયું દૂધ સ્વસ્થ છે?
ભેંસનું દૂધ ભારે હોય છે અને તેને પચવામાં વધુ સમય લાગે છે. તે શારીરિક રીતે સક્રિય લોકો માટે વધુ યોગ્ય છે, જેમ કે રમતવીરો અથવા જેઓ નિયમિતપણે સખત કસરત કરે છે.
બીજી બાજુ, ગાયનું દૂધ હળવું અને પચવામાં સરળ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે બાળકો, વૃદ્ધો અને સંવેદનશીલ પાચન તંત્ર ધરાવતા લોકો ઘણીવાર ગાયનું દૂધ પસંદ કરે છે. જો કોઈ વ્યક્તિને પેટ અથવા પાચન સંબંધી સમસ્યાઓ હોય, તો ડોકટરો સામાન્ય રીતે ટોન્ડ ગાયના દૂધની ભલામણ કરી શકે છે.
પોષણની દ્રષ્ટિએ, ભેંસના દૂધમાં પ્રોટીન, ચરબી અને કેલ્શિયમ વધુ હોય છે, જે સ્નાયુઓ અને હાડકાના વિકાસને ટેકો આપવામાં મદદ કરી શકે છે. બીજી બાજુ, ગાયના દૂધમાં ચરબી ઓછી હોય છે, જે વજન નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ કરનારાઓ અને ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો માટે તે વધુ સારી પસંદગી બનાવે છે.
દરરોજ કેટલું દૂધ પીવું જોઈએ?
પુખ્ત વ્યક્તિએ દરરોજ 2-3 કપ ચા પીવી જોઈએ. ઉપરાંત, ધ્યાનમાં રાખો કે જો તમે દરરોજ દૂધ પીતા હો, તો કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને કેલરી વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે તમારા આહારમાં કાર્બોહાઇડ્રેટયુક્ત ખોરાકનું પ્રમાણ ઓછું કરો.

