March 02, 2026
અમેરિકા અને ઇઝરાયલી હુમલામાં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેની માર્યા ગયા છે. જો યુદ્ધ લાંબું ચાલે અને તેલ માર્ગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ બંધ થાય, તો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધી શકે છે. તેની અસર ભારતમાં તેલ, શેરબજાર અને સોના-ચાંદી પર જોવા મળી શકે છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે
દિલ્હીમાં, પેટ્રોલ ₹95 પ્રતિ લિટરથી વધીને ₹105 થઈ શકે છે. જ્યારે ડીઝલ ₹88 થી વધીને ₹96 થઈ શકે છે. તેનું કારણ એ છે કે ભારત તેની તેલની જરૂરિયાતનો 90% આયાત કરે છે. લગભગ 50% ક્રૂડ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આવે છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે જો ઈરાન આ માર્ગને અવરોધે છે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલનો પુરવઠો ઘટશે અને કિંમતો 100 થી 120 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે. હાલમાં, બ્રેન્ટ ક્રૂડ 70 ડોલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું છે.
Trending News
કંપનીઓ ભાવ બદલવા માટે સ્વતંત્ર છે, પરંતુ અંતિમ નિર્ણય સરકારના હાથમાં છે
ભારતમાં, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સરકારી તેલ કંપનીઓ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. તે છેલ્લા 15 દિવસમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના સરેરાશ ભાવ અને ડોલર સામે રૂપિયા પર આધાર રાખે છે. જોકે, કંપનીઓ મૂળ કિંમત નક્કી કરે છે. સામાન્ય માણસ સુધી પહોંચતી અંતિમ કિંમતમાં કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા કરનો મોટો હિસ્સો હોય છે.
એટલે કે, તેલ કંપનીઓ ભાવ વધારવા માટે સ્વતંત્ર છે, પરંતુ વાસ્તવમાં અંતિમ નિર્ણય સરકારના વલણ પર આધાર રાખે છે. જ્યારે પણ યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓ ઊભી થાય છે, ત્યારે સરકાર રાજકીય અને આર્થિક સ્થિરતા જાળવવા માટે કંપનીઓને ભાવ ન વધારવાની સલાહ આપી શકે છે અથવા તે પોતે કર ઘટાડી શકે છે અને વધેલા ભાવનો બોજ જનતા પર પડતો અટકાવી શકે છે.
કાચા તેલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે
ભારત સહિત ઘણા દેશો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પોતાનું ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ દરિયાઈ ખાડીનો એક સાંકડો ભાગ છે. જ્યારે તેલના બેરલથી ભરેલું જહાજ ઈરાન છોડે છે, ત્યારે તે ઓમાનના આ સાંકડા અખાતમાંથી પસાર થાય છે અને ભારત પહોંચે છે. હવે, જો આ દરિયાઈ માર્ગ, ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’, બંધ થઈ જાય, તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધી શકે છે.