January 28, 2026
પ્રશ્ન: મારી ઉમર 20 વર્ષની છે અને હું અપરિણીત છોકરી છું. છેલ્લા એકાદ વર્ષથી મારા બંને બ્રેસ્ટમાંથી સતત દૂધ નીકળી રહ્યું છે. મેં કોઈ ખોટું કામ કર્યું નથી. મેં એલોપેથી, હોમિયોપેથી અને આયુર્વેદ જેવી બધી પ્રકારની દવાઓ વાપરી લીધી, પરંતુ કોઈ ફરક પડ્યો નથી. ગેરસમજ ટાળવા માટે હું ઘરે કોઈની સાથે વાત પણ કરી શકતી નથી. ડૉક્ટર કહે છે કે આનું કારણ હોર્મોન્સમાં ફેરફાર હોઈ શકે છે. જોકે મને નિયમિત માસિક આવે છે, તમને શું લાગે છે કે આનું કારણ શું હોઈ શકે? શું આ માટે કોઈ દવા નથી? હું ખૂબ ચિંતિત છું. આજકાલ, ઘરમાં મારા લગ્નની પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. મારે શું કરવું જોઈએ?
એક બહેન (વડોદરા)
જવાબ: તમારા પત્ર પરથી એવું લાગે છે કે તમને ‘ગેલેક્ટોરિયા’ નામનો રોગ છે. ‘ગેલેક્ટોરિયા’ ના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. તેમાં ‘પ્રોલેક્ટિન’ નામના હોર્મોન્સનું પ્રમાણ વધે છે. તમારી સાથે આવું કેમ થઈ રહ્યું છે તે જાણવા માટે, તબીબી તપાસ સાથે તમારા હોર્મોન્સનું પરીક્ષણ કરાવવું જરૂરી છે. થાઇરોઇડ ગ્રંથિ યોગ્ય રીતે કામ ન કરી રહી હોય, કફોત્પાદક ગ્રંથિમાં સમસ્યા હોય કે કોઈ ચોક્કસ પ્રકારનું કેન્સર હોય વગેરે. હોર્મોન્સની તપાસ કર્યા પછી જ યોગ્ય સારવાર કરી શકાય છે. જોકે, ‘બ્રોમોક્રિપ્ટન’ નામની દવાથી પ્રોલેક્ટીનના સ્તરને નિયંત્રિત કરીને આ રોગને અમુક હદ સુધી નિયંત્રિત કરી શકાય છે.
મારા મતે, તમારે કુશળ એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. આ માટે, તમારા માતાપિતા સાથે વિશ્વાસમાં વાત કરો. જ્યાં સુધી આ સમસ્યાનું નિરાકરણ ન આવે ત્યાં સુધી લગ્ન ન કરવા વધુ સારું રહેશે. સમસ્યાનો ઈલાજ છે, તેથી નિરાશ થવાની જરૂર નથી.
