વૈશ્વિક ભૂરાજકીય તણાવમાં વધારો અને યુએસ ડોલરમાં તીવ્ર ઘટાડાને કારણે આજે ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો. સોમવારે સ્થાનિક બજારમાં (MCX) સોના અને ચાંદીના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે વધતા જોવા મળ્યા.
બજાર અપડેટ
મલ્ટિ કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર એપ્રિલ ફ્યુચર્સ સોનાના ભાવ 1.83 ટકા વધીને ₹1,59,749 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર પહોંચ્યા. ઇન્ટ્રા-ડે ટ્રેડિંગ દરમિયાન, તેમાં 2 ટકા સુધીનો વધારો નોંધાયો. બીજી તરફ, ચાંદીએ વધુ આક્રમક વલણ દર્શાવ્યું. માર્ચ ચાંદીના વાયદા 5.10 ટકા વધીને ₹2,65,836 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર પહોંચ્યા. શરૂઆતના ટ્રેડિંગમાં ચાંદીમાં 6 ટકા સુધીનો વધારો જોવા મળ્યો હતો.
MCX પર માર્ચ ચાંદીના વાયદા સોમવારે ₹2,65,836 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર પહોંચ્યા જે ₹2,52,836 (શુક્રવારના બંધ) હતા. આ ₹13,000 નો મોટો તફાવત દર્શાવે છે. મોતીલાલ ઓસ્વાલના મતે, આ ઇન્ટ્રાડે ગેઇન 6% જેટલો ઊંચો હતો.
વધારા માટે મુખ્ય કારણો
યુએસ-ઈરાન તણાવ: બજાર વિશ્લેષકો માને છે કે આ વધારાનું સૌથી મોટું કારણ યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા “અર્થપૂર્ણ કરાર” માટે ઈરાનને આપવામાં આવેલી 10 દિવસની સમયમર્યાદા સમાપ્ત થવા જઈ રહી છે. જોકે ઈરાને પ્રતિબંધો હટાવવાના બદલામાં તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર છૂટછાટો આપવાનો સંકેત આપ્યો છે, યુદ્ધના ભયે રોકાણકારોને સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોના તરફ ધકેલી દીધા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય અને ડોલરમાં ઘટાડો: યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના ટેરિફનો મોટો હિસ્સો ઘટાડવાના નિર્ણય બાદ ડોલર ઇન્ડેક્સમાં ઘટાડો થયો. ડોલર નબળો પડવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું સસ્તું થાય છે, તેની માંગ વધે છે.
ચાંદીની અછત: મોતીલાલ ઓસ્વાલ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસના નિષ્ણાતોના મતે, ચાંદીના વૈશ્વિક પુરવઠામાં નોંધપાત્ર અછત છે. કોમેક્સ જેવા મુખ્ય વેરહાઉસમાં ઇન્વેન્ટરીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જ્યારે ચીની બજારો બંધ થવાથી સપ્લાય-ડિમાન્ડ સંતુલન ખોરવાઈ ગયું છે.
યુએસ અર્થતંત્રમાં મંદી: યુએસ જીડીપી વૃદ્ધિ ચોથા ક્વાર્ટરમાં ઘટીને 1.4 ટકા થઈ ગઈ, જે અગાઉના ક્વાર્ટર (4.4% અને 3.8%) કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછી છે. આર્થિક મંદીના ભયથી પણ સોનાની ચમક વધી છે.
બજાર હવે યુએસ ફેક્ટરી ઓર્ડર, ગ્રાહક વિશ્વાસ સૂચકાંક અને ઉત્પાદક ભાવ સૂચકાંક (PPI) ડેટા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જ્યાં સુધી ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ ન થાય ત્યાં સુધી કિંમતી ધાતુઓમાં વધઘટ થતી રહેશે. સોના માટે ₹160,600 અને ચાંદી માટે ₹263,620 મુખ્ય પ્રતિકાર સ્તર રહેશે.

