March 21, 2026
ઈરાન પરના પ્રતિબંધોમાં કામચલાઉ છૂટછાટ બાદ, ભારત સહિત અનેક એશિયન દેશોમાં રિફાઇનરીઓ ઈરાની ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું ફરી શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. તાજેતરના યુએસ-ઇઝરાયલ અને ઈરાન સંઘર્ષને કારણે ઉર્જા સંકટને ઓછું કરવા માટે અમેરિકા દ્વારા આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
સૂત્રોને ટાંકીને, રોઇટર્સે અહેવાલ આપ્યો છે કે મુખ્ય ભારતીય રિફાઇનરીઓ ઈરાની તેલ ખરીદવાની યોજના બનાવી રહી છે અને ચુકવણી વ્યવસ્થા અંગે વોશિંગ્ટન તરફથી સરકારી નિર્દેશો અને સ્પષ્ટતાની રાહ જોઈ રહી છે. ભારતે તાજેતરમાં પ્રતિબંધો હટાવ્યા પછી મોટા પ્રમાણમાં રશિયન તેલ બુક કરાવ્યું હતું. દરમિયાન, ઈરાન તરફથી એક નિવેદનથી ખળભળાટ મચી ગયો છે. ઈરાને સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે તેની પાસે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વેચવા માટે ન તો વધારાનું ક્રૂડ ઓઇલ છે કે ન તો ફ્લોટિંગ સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.
યુએસ 30-દિવસની છૂટ આપે છે
યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે જણાવ્યું હતું કે યુએસએ ઈરાની તેલ પર પ્રતિબંધોમાં 30 દિવસની છૂટ આપી છે. આ મુક્તિ 20 માર્ચ સુધીમાં જહાજો પર લોડ કરાયેલા અને 19 એપ્રિલ સુધીમાં પહોંચાડવામાં આવેલા તેલ શિપમેન્ટ પર લાગુ થશે. તેનો હેતુ ઈરાન-ઇઝરાયલ યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક તેલની અછત અને આકાશને આંબી રહેલા ભાવોને સંબોધવાનો છે.
સમુદ્રમાં તરતો ખજાનો!
Trending News
ડેટા એનાલિટિક્સ ફર્મ કેપ્લરના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં ટેન્કરોમાં આશરે ૧૭ કરોડ બેરલ ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ તરતું છે. આ તેલ મધ્ય પૂર્વના અખાતથી ચીની સમુદ્ર સુધી ફેલાયેલું છે. કન્સલ્ટન્સી એનર્જી એસ્પેક્ટ્સનો અંદાજ છે કે આ જથ્થો ૧૩૦ થી ૧૪ કરોડ બેરલ વચ્ચે છે.
એશિયાની નિર્ભરતા અને કટોકટી
એશિયા તેની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાતોના આશરે ૬૦% માટે મધ્ય પૂર્વ પર આધાર રાખે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તાજેતરના તણાવ અને લગભગ બંધ થવાને કારણે રિફાઈનરીઓને ઉત્પાદન ઘટાડવા અને ઈંધણ નિકાસ ઘટાડવાની ફરજ પડી છે.
ભારત, જેમાં અન્ય મુખ્ય એશિયન દેશો કરતાં ઓછા ક્રૂડ ઓઈલ ભંડાર છે, તે પહેલાથી જ રશિયન તેલ તરફ વળ્યું છે. હવે, ઈરાની તેલ પરત આવવાથી પુરવઠામાં રાહત મળી શકે છે.
૨૦૧૮માં લાદવામાં આવેલ પ્રતિબંધ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન ૨૦૧૮માં ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. આ પછી, ચીન ઈરાની તેલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર બન્યો. પ્રતિબંધો પહેલા, ભારત, દક્ષિણ કોરિયા, જાપાન, ઇટાલી, ગ્રીસ, તાઇવાન અને તુર્કી પણ ઈરાની તેલના મુખ્ય ખરીદદારો હતા.
ઈરાની નિવેદનથી ગભરાટ ફેલાયો છે
આ મામલામાં એક નવો વળાંક આવ્યો છે. ઈરાને બધાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા છે કે તેમની પાસે વેચવા માટે કોઈ વધારાનું તેલ બચ્યું નથી. મુંબઈમાં ઈરાની દૂતાવાસ દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં અમેરિકાના દાવાઓને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢવામાં આવ્યા છે.
ઈરાનનો દાવો છે કે ઈરાન પાસે હાલમાં સમુદ્રમાં તરતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો માટે ઉપલબ્ધ કોઈ વધારાનું તેલ નથી. અમેરિકા પર કટાક્ષ કરતા ઈરાને કહ્યું કે અમેરિકાના ટ્રેઝરી સેક્રેટરીનું નિવેદન ફક્ત ખરીદદારોને સાંત્વના આપવા અને બજારની ભાવનાને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ છે.