October 01, 2026
દેશભરમાં ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ હોવા છતાં, બદલાતી હવામાન પરિસ્થિતિઓને કારણે ઘણા વિસ્તારોમાં વરસાદી માહોલ યથાવત છે. એકસાથે પાંચ ચક્રવાતી પ્રણાલીઓ સક્રિય હોવાથી, ૨૫ રાજ્યોમાં હળવાથી ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. જાણીતા હવામાનશાસ્ત્રી અંબાલાલ પટેલની આગાહીઓ વચ્ચે, બંગાળની ખાડી અને મ્યાનમારની આસપાસના વિસ્તારોમાં વાતાવરણીય ફેરફારોને કારણે ચક્રવાત અને વાવાઝોડાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. ૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ ગુજરાત સહિતના અનેક રાજ્યોમાં હવામાનમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થવાની સંભાવના છે.
બંગાળની ખાડીમાં ‘ડિપ્રેશન’ (હવાનું હળવું દબાણ) રચાયું: ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યો માટે મોટું જોખમ
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, મ્યાનમારનો કિનારો, ઉત્તર-પૂર્વીય બંગાળની ખાડી અને દક્ષિણ-પૂર્વીય બાંગ્લાદેશ પર રચાયેલું ‘ડિપ્રેશન’ ઉત્તર-ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. ૨૯ સપ્ટેમ્બરની રાત સુધીમાં, આ સિસ્ટમ મ્યાનમારના મિન્ડાટ (Mindat) નજીક કેન્દ્રિત હતી. આગામી દિવસોમાં, મિઝોરમ, ત્રિપુરા અને બાંગ્લાદેશ તરફ આગળ વધતી વખતે આ સિસ્ટમ ધીમે ધીમે નબળી પડીને ‘વેલ-માર્ક્ડ લો-પ્રેશર એરિયા’ (સ્પષ્ટ ચિહ્નિત હવાનું હળવું દબાણ) માં ફેરવાઈ જવાની શક્યતા છે. ૨૫ રાજ્યો માટે વરસાદ અને ચક્રવાતી પવનની ચેતવણી
આ હવામાન પ્રણાલી નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ, ત્રિપુરા, આસામ અને મેઘાલય જેવા ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ લાવે તેવી શક્યતા છે. પરિણામે, માછીમારોને બંગાળની ખાડીના અસરગ્રસ્ત દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ન જવાની કડક સલાહ આપવામાં આવી છે. આ હવામાન પરિસ્થિતિઓને કારણે દેશના વિવિધ ભાગોમાં તેજ પવન સાથે વરસાદ પડવાની શક્યતા છે. રાજસ્થાનમાં પવનની ગતિ ૭૦-૮૦ કિમી/કલાક, ઓડિશામાં ૬૫ કિમી/કલાક અને ઉત્તરાખંડમાં ૫૦-૬૦ કિમી/કલાક સુધી પહોંચી શકે છે.
અસરગ્રસ્ત થવાની સંભાવના ધરાવતા રાજ્યો
ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ અને ઓડિશામાં ગાજવીજ સાથે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. ભારે વરસાદને કારણે પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનનું જોખમ વધી ગયું છે. જોકે ૩૦ સપ્ટેમ્બરથી ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં અને ૨ ઓક્ટોબરથી મધ્ય ભારતમાં હવામાન મુખ્યત્વે સૂકું રહેવાની ધારણા છે, તેમ છતાં આગામી ૪ થી ૫ દિવસમાં દક્ષિણ ભારતમાં વરસાદનો નવો રાઉન્ડ શરૂ થઈ શકે છે. ગુજરાતના ૧૭ જિલ્લાઓમાં વરસાદની આગાહી
ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા વચ્ચે, ગુજરાતમાં ફરી એકવાર વરસાદી માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ રાજ્યના અંદાજે ૧૭ જિલ્લાઓમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડવાની શક્યતા છે. આ જિલ્લાઓમાં ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા, પાટણ અને વાવ-થરાદ; દક્ષિણ ગુજરાતના સુરત, ડાંગ, નવસારી, વલસાડ અને તાપી; તેમજ સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ વિસ્તારના રાજકોટ, જામનગર, પોરબંદર, જૂનાગઢ, અમરેલી, ભાવનગર, દ્વારકા, ગીર સોમનાથ અને કચ્છનો સમાવેશ થાય છે.
૨ ઓક્ટોબરથી ગુજરાતમાં હવામાન સંપૂર્ણપણે સૂકું રહેશે
ગુજરાતમાં હાલ ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા ચાલી રહી હોવાથી, વરસાદની ગતિવિધિમાં ક્રમશઃ ઘટાડો જોવા મળશે. ૧ ઓક્ટોબર બાદ રાજ્યભરમાં વરસાદની તીવ્રતા ઘટશે અને હવામાન વિભાગે આગાહી કરી છે કે ૨ ઓક્ટોબરથી ૪ ઓક્ટોબર દરમિયાન ગુજરાતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હવામાન સંપૂર્ણપણે સૂકું રહેવાની શક્યતા છે.
