ગુજરાતમાં ચોમાસાની સમગ્ર ઋતુ દરમિયાન હવામાનમાં સતત વધઘટ જોવા મળી રહી છે. રાજ્યમાં ક્યાંક ભારે વરસાદ તો ક્યાંક અસહ્ય ગરમી અને ભેજનું મિશ્ર વાતાવરણ અનુભવાઈ રહ્યું છે. હવામાનશાસ્ત્રી અંબાલાલ પટેલ અને હવામાન વિભાગે વરસાદના આગામી રાઉન્ડ, નક્ષત્રોની અસર અને તાપમાનમાં થતા ફેરફારો અંગે મહત્વપૂર્ણ આગાહીઓ કરી છે. રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારો હજુ પણ સારા વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યા છે, ત્યારે સપ્ટેમ્બરના અંત અને ઓક્ટોબરની શરૂઆત વચ્ચે થનારા વાવાઝોડા અને વરસાદથી રાહત મળવાની ખેડૂતો અને નાગરિકોને આશા છે.
આગામી દિવસોમાં વરસાદનો નવો રાઉન્ડ અને હવામાનમાં ફેરફાર
અંબાલાલ પટેલના જણાવ્યા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરના અંત અને ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં રાજ્યભરમાં હવામાનમાં મોટો ફેરફાર થવાની શક્યતા છે. ૨૬ સપ્ટેમ્બરથી બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલા ‘ડીપ ડિપ્રેશન’ (હવાનું હળવું દબાણ) અને ક્રમિક ‘વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ’ (પશ્ચિમી વિક્ષેપ) ની અસરથી ગુજરાતના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદ માટે અનુકૂળ સ્થિતિ સર્જાશે. દક્ષિણ સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં ગાજવીજ સાથે હળવાથી ભારે વરસાદની શક્યતા છે. અમદાવાદ અને ગાંધીનગરમાં પણ હવામાનમાં ફેરફાર જોવા મળશે. ૩ ઓક્ટોબરથી ૫ ઓક્ટોબર દરમિયાન રાજ્યભરમાં વીજળીના કડાકા અને ગાજવીજ સાથે ભારે વરસાદ પડી શકે છે.
નવરાત્રિ અને દશેરા દરમિયાન વરસાદની શક્યતા
અંબાલાલ પટેલની આગાહી મુજબ, ચોમાસાની વિદાય પહેલાં પણ વરસાદ લાવનારી હવામાન પ્રણાલી સક્રિય રહેશે. નવરાત્રિના સમયગાળા દરમિયાન પણ હવામાનમાં ફેરફારના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે. ૧૫ ઓક્ટોબરથી દશેરા વચ્ચે રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદની શક્યતા છે. જો બંગાળની ખાડી પર સર્જાતી હવામાન પ્રણાલી વાવાઝોડા (ચક્રવાત) માં ફેરવાય, તો ૨૪ થી ૨૬ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન મધ્ય, પૂર્વ અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં ભારે વરસાદ પડી શકે છે.
‘હથિયા નક્ષત્ર’ની અસર
‘હથિયા નક્ષત્ર’ ૨૭ સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થાય છે. લોકમાન્યતા મુજબ, આ સમયગાળા દરમિયાન જ્યારે કીડીઓ હારબંધ ચાલતી જોવા મળે છે ત્યારે વરસાદની શક્યતા વધી જાય છે. તાપમાન અને ભેજનું પ્રમાણ વધવાની શક્યતા હોવા છતાં, તેનાથી સર્જાતી ગરમી વાતાવરણમાં અચાનક ફેરફાર લાવી શકે છે, જેના પરિણામે ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડી શકે છે. જુલાઈ અને ઓગસ્ટમાં વરસાદની સ્થિતિ જુલાઈ અને ઓગસ્ટ માટેની અગાઉની આગાહી મુજબ, ૧૩ થી ૧૭ જુલાઈ દરમિયાન દક્ષિણ અને મધ્ય ગુજરાતમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ પડ્યો હતો, ત્યારબાદ વરસાદની તીવ્રતા ઘટી ગઈ હતી. ૨૭ થી ૩૦ જુલાઈ દરમિયાન વરસાદનો નવો દોર શરૂ થયો અને ઓગસ્ટના પ્રથમ સપ્તાહ સુધી ચાલુ રહ્યો.
આ સમયગાળા દરમિયાન નદીઓ, નાળાં અને તાપી નદીના જળસ્તરમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો. સૂકા વિસ્તારો: ગાંધીનગર સ્થિત સ્ટેટ ઈમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટરના ડેટા મુજબ, રાજ્યમાં મોસમી સરેરાશ વરસાદ થયો હોવા છતાં, અમુક વિસ્તારોમાં વરસાદની નોંધપાત્ર અછત યથાવત છે. દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો લગભગ સંપૂર્ણપણે કોરો રહ્યો છે, જ્યાં મોસમી વરસાદના માત્ર ૦.૯૨% વરસાદ નોંધાયો છે. ઓછા વરસાદવાળા અન્ય વિસ્તારોમાં કચ્છ (૧.૯૨%), બનાસકાંઠા (૭.૭૫%), જામનગર (૯%) અને મોરબી (૯.૫૭%)નો સમાવેશ થાય છે.

