અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી એકવાર તણાવ વધ્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે જો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી જશે, તો અમેરિકા ઈરાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી કરી શકે છે. ઈરાનમાં સરકાર વિરુદ્ધ મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શનો ચાલી રહ્યા છે, જેનાથી પ્રશ્ન ઉભો થયો છે કે જો ટ્રમ્પ હુમલો કરવાનો આદેશ આપે તો અમેરિકા ઈરાન પર કેવી રીતે હુમલો કરી શકે?
ઈરાન હાલમાં વર્ષોમાં સૌથી ગંભીર ઘરેલુ કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે. દેશભરમાં સરકાર અને ધાર્મિક નેતૃત્વ વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, આ વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવા માટે ઈરાની સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહીમાં અત્યાર સુધીમાં 2,500 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે.
ઈરાનને ટ્રમ્પની ચેતવણી
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વારંવાર ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા ઈરાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી કરી શકે છે. ટ્રમ્પે એવું પણ સૂચન કર્યું છે કે અમેરિકા ઈરાનમાં વિરોધીઓના સમર્થનમાં હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે. આનાથી વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે તણાવ વધુ વધ્યો છે.
જોકે, ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે અમેરિકાનો હુમલો વિપરીત પરિણામ લાવી શકે છે. તેઓ કહે છે કે બાહ્ય હુમલો ઈરાની સરકારને રાષ્ટ્રવાદ તરફ અપીલ કરીને, વિરોધીઓની સ્થિતિને નબળી બનાવીને જનતાને પોતાના પક્ષમાં એકત્ર કરવા સક્ષમ બનાવી શકે છે.
યુએસ લશ્કરી થાણા ક્યાં સ્થિત છે?
મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકાની નોંધપાત્ર લશ્કરી હાજરી છે. ઓમાન, કતાર, બહેરીન, કુવૈત અને ઇરાકમાં અમેરિકાના અસંખ્ય લશ્કરી મથકો અને થાણાઓ છે. આ હાજરી અમેરિકાની વ્યૂહાત્મક શક્તિ દર્શાવે છે, પરંતુ તે જ સમયે, આ થાણાઓ બદલો લેવાના હુમલાનો ભય પણ ઉભો કરે છે.
ગયા વર્ષે, ઈરાને આ પ્રદેશમાં એક અમેરિકન લશ્કરી મથકને નિશાન બનાવ્યું હતું, જેના કારણે અમેરિકાને ચોક્કસ સ્થળોએથી પોતાના સૈનિકોની સંખ્યા ઘટાડવાની ફરજ પડી હતી. જૂનમાં, ઈરાને કતારના અલ ઉદેદ એર બેઝ પર હુમલો કર્યો હતો.
ઈરાને જણાવ્યું હતું કે આ હુમલો તેના પરમાણુ મથકો પર અમેરિકાના હુમલાના જવાબમાં હતો. આ પછી, ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના સલાહકાર અલી શામખાનીએ ચેતવણી આપી હતી કે ઈરાન પાસે કોઈપણ હુમલાનો જવાબ આપવાની ક્ષમતા અને ઈરાદો છે.
અમેરિકા પાસે કયા વિકલ્પો છે?
પહેલો વિકલ્પ: હવાઈ હુમલો: અમેરિકા મધ્ય પૂર્વમાં તેના થાણાઓ પરથી B-2 બોમ્બર્સ અને ફાઇટર જેટનો ઉપયોગ કરીને ઈરાની લશ્કરી સ્થાપનોને નિશાન બનાવી શકે છે.
બીજો વિકલ્પ: દરિયાઈ હુમલો: ક્રુઝ મિસાઈલો યુએસ યુદ્ધ જહાજો, વિમાનવાહક જહાજો અથવા સબમરીનથી છોડવામાં આવી શકે છે, જે મુખ્ય ઈરાની સ્થાપનો પર હુમલો કરી શકે છે.
ત્રીજો વિકલ્પ: ડ્રોન હુમલો: અમેરિકા સશસ્ત્ર ડ્રોનનો ઉપયોગ ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ અથવા વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવામાં સામેલ એકમોને નિશાન બનાવીને સચોટ હુમલાઓ માટે કરી શકે છે.
ચોથો વિકલ્પ: સાયબર યુદ્ધ: અમેરિકા સાયબર હુમલાઓ દ્વારા ઈરાનના લશ્કરી કમાન્ડ, સંદેશાવ્યવહાર નેટવર્ક અને સિસ્ટમોને વિક્ષેપિત કરી શકે છે, જેનાથી ઈરાનની બદલો લેવાની ક્ષમતા નબળી પડી શકે છે.
પાંચમો વિકલ્પ: ગુપ્ત વિશેષ દળોનું ઓપરેશન: આમાં, યુએસ વિશેષ દળો સીધા યુદ્ધ શરૂ કર્યા વિના મુખ્ય ઈરાની લશ્કરી અથવા વ્યૂહાત્મક સ્થાપનોને તોડફોડ કરી શકે છે.
છઠ્ઠો વિકલ્પ: લાંબા અંતરની મિસાઇલોનો ઉપયોગ કરીને મર્યાદિત હુમલો: આ મિસાઇલ-ઉત્પાદન ફેક્ટરીઓ અથવા પરમાણુ સ્થાપનોને નિશાન બનાવી શકે છે. અમેરિકા પહેલાથી જ આમાંના કેટલાક સ્થળો પર હુમલો કરી ચૂક્યું છે.

