૩.૨૫ લાખ કરોડ રૂપિયામાં ૧૧૪ રાફેલ! ફ્રાન્સ સોર્સ કોડ શેર કરશે નહીં; ૩૦% ભાગો સ્વદેશી હશે, ૫૦% નહીં. શું અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો સંરક્ષણ સોદો મંજૂર થશે?

ભારત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં એક મોટી છલાંગ લગાવવા માટે તૈયાર છે. આ અઠવાડિયે, સંરક્ષણ મંત્રાલય ફ્રાન્સ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજવાનું છે. ફ્રાન્સ પાસેથી 114 રાફેલ…

Rafel

ભારત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં એક મોટી છલાંગ લગાવવા માટે તૈયાર છે. આ અઠવાડિયે, સંરક્ષણ મંત્રાલય ફ્રાન્સ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજવાનું છે. ફ્રાન્સ પાસેથી 114 રાફેલ ફાઇટર જેટ ખરીદવા માટે આશરે ₹3.25 લાખ કરોડના સોદા પર હસ્તાક્ષર થવાની ધારણા છે. આ સોદાનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસું એ છે કે આ જેટ ભારતમાં બનાવવામાં આવશે અને તેમાં લગભગ 30% સ્વદેશી ઘટકો હશે.

સમાચાર એજન્સી ANI એ સંરક્ષણ સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે ભારતીય વાયુસેનાને ફ્લાય-અવે સ્થિતિમાં લગભગ 12-18 રાફેલ જેટ પણ પ્રાપ્ત થશે. સૂત્રો સૂચવે છે કે, આગામી બે થી ત્રણ દિવસમાં સંરક્ષણ મંત્રાલયની આ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં રજૂ થનારા પ્રસ્તાવ અનુસાર, ભારતીય પક્ષ ફ્રાન્સને સરકાર-થી-સરકાર સોદા હેઠળ ફ્રેન્ચ વિમાનોમાં ભારતીય શસ્ત્રો અને અન્ય સ્વદેશી સિસ્ટમોના એકીકરણની મંજૂરી આપવા માટે પણ કહી રહ્યું છે. જો કે, ફ્રાન્સ સોર્સ કોડ જાળવી રાખશે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભારત ફ્રાન્સ સાથે આ સંરક્ષણ સોદો એવા સમયે કરી રહ્યું છે જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને રશિયા બંનેએ ભારતીય વાયુસેનાને તેમના પાંચમા પેઢીના ફાઇટર વિમાનો ઓફર કર્યા છે. આમાં F-35 અને Su-57નો સમાવેશ થાય છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે આ વિમાનમાં ફક્ત 30 ટકા સ્વદેશી સામગ્રી હશે. સામાન્ય રીતે, મેક ઇન ઇન્ડિયા ડીલ્સ માટે 50 ટકાથી વધુ ઘટકો ભારતમાં જ બનાવવા જરૂરી છે.

ભારતનો સૌથી મોટો સંરક્ષણ સોદો

એવું માનવામાં આવે છે કે જો બધું બરાબર રહ્યું અને આ સોદો મંજૂર થઈ ગયો, તો આ ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો સંરક્ષણ સોદો હશે. આનાથી ભારતીય સેનામાં રાફેલ જેટની સંખ્યા 176 થઈ જશે. આનું કારણ એ છે કે ભારતીય વાયુસેના પાસે પહેલાથી જ 36 રાફેલ ફાઇટર જેટ છે. ભારતીય નૌકાદળે ગયા વર્ષે 26 માટે ઓર્ડર આપ્યો હતો.

ઓપરેશન સિંદૂર: રાફેલની ભૂમિકા

નોંધનીય છે કે ફ્રાન્સ અને ભારત વચ્ચે રાફેલ સોદા અંગે અપડેટ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે આ ફાઇટર એરક્રાફ્ટે ઓપરેશન સિંદૂરમાં શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું હતું. આ વિમાને, તેના સ્પેક્ટ્રા ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સ્યુટનો ઉપયોગ કરીને, ચીની PL-15 એર-ટુ-એર મિસાઇલોને સંપૂર્ણપણે હરાવી દીધી હતી. ફ્રાન્સ ભારતના હૈદરાબાદમાં રાફેલ જેટમાં ઉપયોગમાં લેવાતા M-88 એન્જિન માટે જાળવણી, સમારકામ અને ઓવરહોલ સુવિધા બનાવવાની પણ યોજના બનાવી રહ્યું છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ફ્રેન્ચ કંપનીએ ફ્રેન્ચ મૂળના ફાઇટર જેટના જાળવણીની દેખરેખ માટે એક કંપનીની સ્થાપના કરી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ટાટા જેવી ભારતીય એરોસ્પેસ કંપનીઓ પણ ઉત્પાદનમાં સામેલ થઈ શકે છે.